Bir tekstil ürününün ne kadar dayanacağını büyük ölçüde nasıl yıkandığı belirler. Bakım etiketindeki semboller, üreticinin o kumaşın lifine, boyasına ve dikişine göre verdiği talimatlardır. Sembolleri okumayı bir kez öğrendiğinizde çoğu sorunun önünü baştan alırsınız: çeken bir kazak, rengi akan bir gömlek ya da parlaklığını yitiren bir elbise çoğu zaman etikete bakılmadan yapılan bir yıkamanın sonucudur.
Etiketteki işaretler dünyanın pek çok yerinde aynı sırayla dizilir: önce yıkama, sonra ağartma, kurutma, ütü ve en sonda kuru temizleme. Her ailenin temel bir şekli vardır; şeklin içindeki ya da altındaki ek işaretler talimatı ayrıntılandırır. Bir sembolün üzerinde çarpı varsa o işlem o ürüne uygulanmaz.
Beş temel sembol ailesi
- Leğen: Suyla yıkama ve sıcaklık sınırı.
- Üçgen: Ağartıcı kullanımı.
- Kare: Kurutma biçimi.
- Ütü: Ütünün taban sıcaklığı.
- Daire: Kuru temizleme ve özel temizlik.
Yıkama: leğen sembolü
Leğenin içindeki sayı, suyun çıkabileceği en yüksek sıcaklığı gösterir. Yaygın değerler 30 °C, 40 °C, 60 °C ve 95 °C’dir. Bazı etiketlerde sayı yerine noktalar kullanılır; nokta sayısı arttıkça izin verilen sıcaklık da artar. Leğenin içinde bir el varsa ürün elde, ılık suyla ve ovalamadan yıkanmalıdır. Üzeri çarpılı leğen, ürünün suyla yıkanmaması gerektiğini söyler.
Leğenin altındaki çizgiler makinenin hareketini anlatır. Çizgi yoksa normal program uygundur. Tek çizgi, sentetikler için kullanılan daha nazik bir programı; iki çizgi ise yün ve ipek gibi hassas lifler için çok nazik bir programı gösterir. Çizgi arttıkça tambur daha yavaş döner ve sıkma daha hafif olur.
Ağartma: üçgen sembolü
Boş üçgen, her tür ağartıcının kullanılabileceğini gösterir. İçinde iki eğik çizgi olan üçgen, klor içermeyen, oksijenli ağartıcılara izin verir; çamaşır suyu bu ürüne uygun değildir. Üzeri çarpılı üçgen gördüğünüzde hiçbir ağartıcı kullanmayın. Renkli ve desenli ürünlerin çoğunda bu son işaret bulunur, çünkü ağartıcı boyayı açabilir ve lekeli bir görünüm bırakabilir.
Kurutma: kare sembolü
Karenin içinde bir daire varsa ürün tamburlu kurutma makinesine girebilir. Dairenin içindeki noktalar ısı düzeyini anlatır: tek nokta düşük, iki nokta normal ısıdır. Üzeri çarpılı daireli kare, kurutma makinesinin kullanılmaması gerektiğini söyler.
Karenin içinde daire yoksa, içindeki çizgiler doğal kurutmayı tarif eder. Dikey bir çizgi ürünün asılarak kurutulacağını, yatay bir çizgi düz bir yüzeye serilerek kurutulacağını gösterir. Örgü kazaklar gibi asıldığında kendi ağırlığıyla uzayan ürünlerde yatay çizgi sık görülür. İki dikey çizgi, ürünün sıkılmadan, ıslakken asılması gerektiğini anlatır. Karenin sol üst köşesindeki eğik çizgi ise kurutmanın gölgede yapılması gerektiğini, yani ürünü doğrudan güneşe sermemenizi söyler.
Ütü sembolü
Ütünün içindeki noktalar taban sıcaklığının üst sınırıdır. Tek nokta 110 °C’ye kadar, iki nokta 150 °C’ye kadar, üç nokta 200 °C’ye kadar ütülemeyi gösterir. Tek nokta genellikle akrilik ve bazı sentetikler, iki nokta yün ve polyester karışımları, üç nokta ise pamuk ve keten içindir. Üzeri çarpılı ütü ürünün ütülenmemesi gerektiğini söyler. Ütünün altındaki çarpılı buhar çizgileri, buhar kullanılmaması gerektiğini anlatır.
Daire içindeki harfler ne anlatır?
Daire sembolü kuru temizlemenin ve özel temizliğin işaretidir. Bu işaretler daha çok temizlik atölyeleri için yazılmıştır, ama ne anlattıklarını bilmek ürününüzü nereye vereceğinize karar verirken yardımcı olur. P harfi, kuru temizlemede yaygın kullanılan sıvılarla temizlenebileceğini gösterir. F harfi, daha hafif ve yumuşak etkili sıvılarla temizlenmesi gerektiğini anlatır; hassas kumaşlarda ve süslemeli ürünlerde sık görülür. W harfi ise suyla yapılan, özel olarak kontrol edilen bir temizliği gösterir; bu, evdeki makine yıkamasıyla aynı şey değildir.
Dairenin altındaki çizgi, temizliğin daha nazik yapılması gerektiğini belirtir. Üzeri çarpılı daire ürüne kuru temizleme uygulanmaması gerektiğini söyler. Ceketlerde, astarlı giysilerde ve şekli korunması gereken ürünlerde daire sembolüne sık rastlarsınız; bu ürünleri neden evde yıkamamanız gerektiğini kuru temizleme ne zaman gerekir yazımızda anlattık.
Etiketi olmayan ürünlerde ne yapmalı?
Etiket kesilmiş ya da yazısı silinmişse en güvenli yol en nazik talimatı varsaymaktır: ılık ya da soğuk su, ağartıcı yok, kurutma makinesi yok, düşük ısıda ütü. Kumaşın neyden yapıldığını bilmiyorsanız evde deneme yapmayın; özellikle astarlı, süslemeli ya da koyu renkli ürünlerde bir yanlış yıkama geri alınamayabilir. Etiketi olmayan ürünü alımda inceler, kumaşına uygun yöntemi seçeriz.
Pratik kontrol listesi
- Yeni aldığınız ürünün etiketini fotoğraflayın; etiket zamanla silinir ya da kesilir.
- Aynı makineye farklı sıcaklık sembolü taşıyan ürünleri birlikte koymayın; en düşük sıcaklığa göre yıkayın.
- Üzeri çarpılı daireli kare gördüğünüzde ürünü kurutma makinesine koymayın.
- Çarpılı üçgen taşıyan renkli ürünlerde çamaşır suyu ve leke çıkarıcı kullanmayın.
- Deri, süet, payetli ve astarlı ürünleri evde yıkamak yerine kuru temizlemeye verin.
Etiketinde daire sembolü olan giysilerinizi kuru temizleme, günlük çamaşırlarınızı çamaşır ve ütü hizmetimize verebilirsiniz. Her iki hizmette de parçalarınızı alımda sayar, fotoğraf ya da etiketle kayda geçiririz.