Koltuk, evin en çok kullanılan eşyalarından biridir: üzerinde oturulur, yemek yenir, çocuklar oynar, evcil hayvanlar uyur. Bu yüzden döşemelik kumaş hem toz hem leke açısından yoğun bir yük taşır. Doğru bakım, kumaşın türünü tanımakla başlar.
Önce etikete bakın: temizlik kodları
Birçok koltuğun minder altında ya da gövdesinin altında bir bakım etiketi bulunur. Bu etikette kumaşın hangi yöntemle temizlenebileceğini gösteren harf kodları yer alabilir. Kodlar üreticiden üreticiye değişebilir; yaygın kullanım şöyledir:
- W: Su bazlı temizliğe uygundur.
- S: Su yerine çözücü bazlı temizlik gerekir; su kumaşta leke ya da halka bırakabilir.
- WS ya da SW: Hem su bazlı hem çözücü bazlı yöntem kullanılabilir.
- X: Su ya da çözücü kullanılmaz; bakım süpürme ve hafif fırçalamayla yapılır.
Etiket yoksa ya da okunmuyorsa kumaşı tahminle temizlemeyin. Evde bir şey denemeden önce görünmeyen bir köşede küçük bir test yapın. Etiketin fotoğrafını çekip saklamak iyi bir alışkanlıktır; minder altındaki etiketler zamanla kesilir ya da silinir. Koltuğun kumaşını satın aldığınız yerden öğrendiyseniz o bilgiyi de not edin.
Kumaş türüne göre dikkat edilecekler
- Kadife: Havı yön tutar. Temizlik tek yönde yapılmazsa kuruduğunda leke gibi görünen ton farkları kalabilir. Sert fırça ve doğrudan buhar kadife havına zarar verir.
- Keten ve pamuk: Doğal lif olduğu için nem tutar ve geç kurur. Uzun süre nemli kalırsa dikiş hatlarında sarı halka oluşabilir; sıcak su çekmeye neden olabilir.
- Şönil: İlmekli yapısı kiri iyi tutar ama sürtünmeye karşı hassastır. Fazla ovulan bölgede ilmekler açılır ve yüzey tüylenir.
- Nubuk ve süet: Su bu yüzeylerde kalıcı koyu leke bırakabilir; ıslak temizlik ve buhar zarar verir. Yumuşak bir fırçayla kuru bakım tercih edilir.
- Deri: Kir yüzeyde kalır; asıl sorun zamanla yaşanan yağ kaybıdır. Genel temizlik ürünleri ve alkollü mendiller deriyi kurutur; kuruyan deri kıvrım noktalarından çatlayabilir.
Leke olduğunda ilk adımlar
Döşemelik kumaşta da ilk kural halıdakiyle aynıdır: bastırın, ovmayın. Beyaz ve emici bir bezle sıvıyı alın, lekenin kenarından ortasına doğru çalışın. Ovmak lekeyi yayar; kadife ve şönil gibi kumaşlarda yüzeyin dokusunu bozar.
- Katı artıkları bir kaşıkla kaldırın, kumaşa bastırmayın.
- Su kullanacaksanız kumaşı ıslatmayın; nemli bir bezle bastırıp kuru bezle emdirin. Etiketinde S ya da X kodu olan kumaşlarda su kullanmayın.
- Sıcak sudan ve ısıdan kaçının; protein içeren lekeler ısıyla kumaşa sabitlenir.
- Renkli bez ve renkli kâğıt havlu boyasını kumaşa geçirebilir.
- Leke çıkarıcı spreyleri görünmeyen bir yerde denemeden kullanmayın; bazıları renk açar ya da halka bırakır.
Sık karşılaşılan lekeler
- Kahve ve çay: Bastırarak emdirin; su kullanılabilen kumaşlarda ardından soğuk suyla nemlendirilmiş bir bezle bastırıp kuru bezle yeniden emdirin.
- Yağ: Su yağı çıkarmaz, çoğu zaman lekeyi yayar. Yağı kuru bir bezle emdirin ve kumaşı ıslatmadan bırakın.
- Mürekkep ve kalem: Ovmak mürekkebi yayar. Bu lekelerde evde ürün denemek yerine lekeyi olduğu gibi bırakmak daha doğrudur.
- Evcil hayvan kaynaklı lekeler: Sıvıyı bekletmeden emdirin. Koku dolgunun içine ulaşabileceği için yüzeyi ıslatmaktan kaçının.
Leke türlerine göre daha ayrıntılı bilgiyi leke türleri ve ilk müdahale yazımızda bulabilirsiniz.
Günlük bakım alışkanlıkları
- Düzenli süpürme: Süpürgenin döşeme başlığıyla yüzeydeki tozu ve tüyü alın. Lifler arasında kalan toz yüzeyi zamanla matlaştırır.
- Minderleri çevirin: Ters çevrilebilen minderleri zaman zaman döndürmek, aşınmanın ve çökmenin tek bölgede toplanmasını önler.
- Güneşten koruyun: Doğrudan güneş gören koltuklarda kumaş zamanla solar. Perde ya da örtüyle güneşi kesmek solmayı yavaşlatır.
- Isı kaynağından uzak tutun: Kaloriferin ya da sobanın dibindeki koltukta kumaş, özellikle de deri kurur.
- Evcil hayvan tüyü: Lastik eldiven ya da tüy toplayıcı rulo, kumaşı yıpratmadan tüyü toplamaya yardım eder.
Koltuğunuzu temizliğe verirken
Koltuğunuzun kumaşını bilmiyorsanız ya da leke evde çıkmadıysa, koltuk yıkama hizmetimizde koltuğunuzu kapınızdan alırız. Alımda kumaşına ve dokusuna bakar, yöntemi buna göre seçeriz. Kumaş etiketi varsa göstermeniz seçimi kolaylaştırır; lekenin ne olduğunu biliyorsanız söylemeniz de işe yarar. Teslim aldığımız parçaları alımda sayar, fotoğraf ya da etiketle kayda geçiririz; temizlenen parçalarınız paketli olarak kapınıza gelir.