Deri, hayvan derisinin işlenerek yumuşak ve dayanıklı hâle getirilmiş biçimidir; süet ve nubuk ise yüzeyi zımparalanarak kadifemsi bir doku kazandırılmış deri türleridir. Üçü de canlı bir malzeme gibi davranır: nem alır ve verir, ışıkta rengini değiştirir, zamanla kurur. Bu yüzden deri ceket, çanta ve ayakkabı, kumaştan farklı bir bakım ister. İyi haber şu: bu bakımın büyük kısmı birkaç basit alışkanlıktan oluşur.
Derinizi tanıyın
Bakıma başlamadan önce eşyanızın yüzeyine bakın. Pürüzsüz ve hafif parlak bir yüzey düz deriyi, yumuşak ve tüylü bir yüzey süeti, daha ince ve sık tüylü bir yüzey nubuku gösterir. Suni deri görünüşte gerçek deriye benzese de kumaş üzerine kaplanmış bir yüzeydir ve farklı ele alınır. Eşyanın etiketi ya da üreticinin bakım bilgisi varsa önce ona uyun.
- Düz deri: Nemli bir bezle silinebilir; düzenli beslendiğinde yumuşaklığını korur.
- Süet ve nubuk: Su ve yağ kolayca iz bırakır; temizlik büyük ölçüde kuru fırçalamayla yapılır.
- Suni deri: Nemli bezle silinir. Deri bakım ürünleri bu yüzeyde işe yaramaz, bazıları yüzeyi yapışkan bırakabilir.
Araçlardaki deri ve suni deri koltukların bakımını araç koltuğu kumaşları yazımızda ayrıca anlattık. Altı deri olan post halılar da aynı nedenle suya dayanmaz; ayrıntıları post halı bölümünde bulabilirsiniz.
Günlük bakım
Deri eşyada en sık görülen iki sorun toz ve kurumadır. Toz derinin gözeneklerine yerleşerek yüzeyi matlaştırır; kuruyan deri ise kırışır ve zamanla çatlar. Düz deriyi ara ara yumuşak ve kuru bir bezle silmek, mevsimde birkaç kez deriye uygun bir bakım kremiyle beslemek bu iki sorunu büyük ölçüde önler. Bakım ürününü önce görünmeyen bir noktada deneyin; bazı ürünler açık renkli derinin tonunu koyulaştırabilir.
Süette günlük bakım yumuşak bir süet fırçasıyla yapılır. Fırçayı tüylerin yönünde hafifçe gezdirmek tozu alır ve yatan tüyleri kaldırır. Süette parlayan, yağlı görünen bölgeler genellikle sürtünmeden oluşur; nazik bir fırçalama tüyleri açarak görünümü düzeltir.
- Deri ceketi ve çantayı ısı kaynağının yanında bırakmayın; ısı deriyi kurutup sertleştirir.
- Islanan deriyi güneşte ya da kaloriferde değil, oda sıcaklığında kendi hâlinde kurutun.
- Kuruyan deriyi bakım kremiyle besleyin; ama fazla krem yüzeyde yapışkan bir tabaka bırakır.
- Süet ve nubuku sudan korumak için bu yüzeylere uygun bir koruyucu kullanabilirsiniz; uygulamadan önce etiketini okuyun ve görünmeyen bir noktada deneyin.
Lekede ilk adımlar
Deri ve süette lekeye yaklaşım kumaştakinden farklıdır. Kumaşta işe yarayan su ve sabun, deride kalıcı bir halka ve sertleşme bırakabilir. İlk kural, lekeyi ovmamak ve ıslatmamaktır.
- Su ve yağmur: Fazla suyu kuru bir bezle bastırarak alın, deriyi kendi hâlinde kurutun. Süette kuruduktan sonra fırçayla tüyleri kaldırın.
- Yağ: Lekeyi bezle bastırın, ovmayın. Süette lekenin üzerine biraz mısır nişastası serpip bir süre bekletmek yağın bir kısmını çekebilir; ardından nazikçe fırçalayın.
- Mürekkep ve boya: Evde müdahale etmeyin. Alkollü ya da çözücü ürünler deriden lekeyle birlikte rengi de alır.
- Çamur: Süette çamurun tamamen kurumasını bekleyin, sonra fırçayla dökün. Islakken silmek çamuru tüylerin dibine yayar.
Leke ne olursa olsun, ev yapımı karışımları ve genel amaçlı temizleyicileri deri üzerinde denemeyin. Lekenin ne olduğunu biliyorsanız not edin; temizlikte yöntem buna göre seçilir. Lekelerin genel mantığını leke türleri ve ilk müdahale yazımızda anlattık.
Saklama
Deri ve süet nefes alan malzemelerdir; kapalı ve nemli bir ortamda küf tutabilir, sıkıştırıldığında kalıcı kırışık bırakabilir. Mevsim sonunda kaldırmadan önce eşyanızı temizleyin; ter ve yağ izleri saklama sırasında koyulaşır.
- Ceketleri omuzlarını taşıyan geniş bir askıda asın; ince tel askı omuzda iz bırakır.
- Naylon kılıf yerine nefes alan bir kumaş kılıf kullanın.
- Çantaların ve ayakkabıların içini kâğıtla doldurun; kâğıt biçimlerini korur ve nemi çeker.
- Güneş almayan, kuru ve serin bir dolap seçin; ışık deride solmaya yol açar.
- Uzun süre kullanmadığınız eşyayı ara ara çıkarıp havalandırın, yüzeyde küf belirtisi olup olmadığına bakın.
Ne zaman temizliğe vermeli?
Belirgin bir leke, yaka ve manşette koyulaşma, geçmeyen bir koku ya da kurumuş, çatlamaya başlamış bir yüzey, evdeki bakımın yetmediğini gösterir. Deri ceket ve süet çanta suyla yıkanmaz, çamaşır makinesine girmez. Deri ve süet hizmetimizde eşyanızı alımda inceler, yöntemi derinin türüne göre seçeriz. Fiyatı işlemden önce onayınıza sunarız; eşyanız kılıfında size döner. Deri ve süet ayakkabılar için ayakkabı bölümüne bakabilirsiniz.