Beyaz spor ayakkabıların kauçuk tabanları zamanla sarıya döner. Bu sararma çoğu zaman bir kir değildir: kauçuk ve tabanda kullanılan bazı malzemeler, havayla ve güneş ışığıyla temas ettikçe kimyasal olarak değişir. Değişen yüzey sarı bir tona bürünür. Bu yüzden sararmış bir taban deterjanla ovulduğunda beyazlamaz; kir gider, sarılık kalır.
İyi haber şu: sararmayı tamamen durdurmak mümkün olmasa da onu hızlandıran etkenler bellidir ve çoğu günlük alışkanlıklarla ilgilidir. Bu etkenlerden uzak durduğunuzda beyaz tabanlar çok daha uzun süre beyaz kalır.
Sararmayı neler hızlandırır?
- Güneş ışığı: Sararmanın en güçlü tetikleyicisidir. Pencere önünde ya da balkonda bekleyen ayakkabılar daha çabuk sararır.
- Isı: Kalorifer, soba ya da sıcak hava üfleyen bir cihazın yanında kurutulan tabanlar daha çabuk renk değiştirir.
- Nem: Islak kalan taban ve iç kısım, kururken yüzeyde sarı halkalar bırakabilir.
- Çamaşır suyu: Beyazlatmak için kullanılan klorlu ürünler bazı tabanlarda sararmayı tersine hızlandırır.
- Deterjan kalıntısı: İyi durulanmayan sabun ya da deterjan kuruduğunda sarımsı bir iz bırakabilir.
Önleyici alışkanlıklar
Ayakkabılarınızı giydikten sonra güneş görmeyen, serin bir yerde bekletin. Saklarken kutusunda ya da kapalı bir dolapta tutmak tabanı ışıktan korur. Kutunun içine bir nem çekici poşet koymak, özellikle nemli evlerde iç kısmın ve tabanın sararmasını yavaşlatır.
Birden fazla beyaz çiftiniz varsa dönüşümlü giyin. Her gün aynı çifti giymek tabanın ve iç kısmın kurumasına zaman bırakmaz; nemli kalan ayakkabı hem koku yapar hem de daha çabuk renk değiştirir. Giydikten sonra bağcıkları gevşetip dilini açmak, içerinin havalanmasını kolaylaştırır.
Tabandaki kiri biriktirmeyin. Yağmurdan ya da çamurdan sonra tabanı ılık su ve yumuşak bir fırçayla temizleyip kuru bir bezle silmek, kirin tabana işlemesini önler. Temizledikten sonra ayakkabının içine kâğıt doldurun; kâğıt nemi çeker ve ayakkabının biçimini korur. Kâğıdı nemlendikçe değiştirin.
Yıkarken dikkat edilecekler
Spor ayakkabıyı çamaşır makinesine atmak pratik görünse de sıcak su ve tamburun hareketi tabanla üst kısmı birleştiren yapıştırıcıyı yumuşatabilir. Ayakkabı biçimini kaybedebilir, taban kenarlarından açılabilir. Makinede yıkamayı düşünüyorsanız önce ayakkabının kendi bakım bilgisine bakın.
Elde temizlikte ılık su, az miktarda yumuşak sabun ve yumuşak bir fırça yeterlidir. Köpüğü iyice alın, kalıntı bırakmayın. Ayakkabıyı ısı kaynağının yanında ya da güneşte değil, gölgede ve havadar bir yerde kurutun. Kuruması uzun sürebilir; ama acele etmek tabanın rengine mal olabilir.
Saklarken nelere dikkat etmeli?
Mevsim değişirken kaldırdığınız beyaz ayakkabılar, kutuya girmeden önce temizlenmeli ve tamamen kurutulmalıdır. Tabanda kalan kir ve nem, kapalı kutuda uzun süre beklediğinde sararmayı ve kokuyu artırır. Ayakkabının içine buruşturulmuş kâğıt ya da bir ayakkabı kalıbı koymak biçimini korur; kâğıt aynı zamanda nemi çeker.
Ayakkabıları naylon poşette saklamayın. Hava almayan poşet içerideki nemi hapseder ve hem tabanda hem iç astarda lekelere yol açabilir. Kumaş bir torba ya da karton kutu nefes almalarını sağlar. Kutuları güneş almayan, kuru bir dolapta ve kaloriferden uzakta tutun. Beyaz çiftlerin birbirine ya da renkli ayakkabılara sürtünmemesi de renk geçişini önler.
Uzun süre giyilmeyen ayakkabıları ara ara kutusundan çıkarıp havalandırmak iyi bir alışkanlıktır. Bu sırada tabanın rengine de bakarsınız; sararma başlıyorsa saklama yerinin ışık ya da ısı alıp almadığını kontrol edin.
Oluşmuş sararma çıkar mı?
Yüzeysel bir temizlikle çıkmaz, çünkü sorun yüzeyde değil malzemenin kendisindedir. İnternette önerilen sert kimyasallar ve aşındırıcı ürünler tabanı daha da yıpratabilir, üst kısmın kumaşına ya da derisine zarar verebilir. Evde deneme yapmadan önce bu riski göz önünde tutun. Oluşmuş sararmada yöntem ayakkabının malzemesine göre seçilir.
Üst kısım malzemesine göre bakım
- Deri: Nemli bir bezle silin, kuruduktan sonra deriye uygun bir bakım ürünüyle besleyin. Deriyi ıslatıp bekletmeyin.
- Süet ve nubuk: Suyla temizlik yerine kuru fırçalama tercih edilir; su bu yüzeylerde koyu iz bırakabilir. Ayrıntılar için deri ve süet bölümüne bakabilirsiniz.
- File ve kumaş: Yumuşak fırça ve az sabunlu ılık suyla nazikçe temizlenir; sert fırça örgüyü tüylendirir.
- Bağcıklar: Ayrı çıkarıp elde yıkayın; ayakkabıyla birlikte temizlemek kurumasını zorlaştırır.
Ayakkabı hizmetimizde ayakkabınızı alımda inceler, yöntemi malzemesine göre seçeriz. Fiyatı işlemden önce onayınıza sunarız; temizlenen çiftleriniz kutusunda ve paketli olarak size döner.